ဆရာကြီး အောင်သင်း ရဲ့ ဆောင်းပါး သို့မဟုတ် ဟောပြောချက်များတွင် “မဟုတ်ဘူး” ဟု ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ငြင်းဆိုတတ်ရန်၊ မှားယွင်းသည်များကို မလုပ်သင့်ကြောင်း သမာဓိရှိရှိ ငြင်းပယ်တတ်ရန် သင်ကြားပြသလေ့ရှိပါတယ်။

စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်အချိန်များကို ထိန်းသိမ်းရန် “မဟုတ်ဘူး” (No) ဟု ပြတ်ပြတ်သားသား ပြောတတ်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ မလိုအပ်ဘဲ အရာရာကို လက်ခံနေခြင်းက စိတ်ဖိစီးမှုများကို ဖြစ်စေနိုင်မှာပါ။

အဓိက အချက်များ

• မှန်ကန်မှုကို ရပ်တည်ခြင်း: မကောင်းတာကို မကောင်းဘူး၊ မမှန်တာကို မမှန်ဘူးလို့ ချက်ချင်း ငြင်းပယ်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။

• သမာဓိရှိခြင်း: အများကြိုက်တိုင်း လိုက်မလုပ်ဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ မူဝါဒ၊ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ “မဟုတ်ဘူး” လို့ ပြောရဲတဲ့ သတ္တိရှိရပါမယ်။

• ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်: အတုအယောင်တွေနဲ့ လမ်းလွဲမသွားအောင် ကိုယ်ပိုင်စဉ်းစားဉာဏ်နဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားပြီး ငြင်းတတ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောတတ်အောင်သင်ပါ

လူ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်သည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ  အားနာတတ်ခြင်း၊ လူအများအကြိုက် လိုက်လျောလိုခြင်း သို့မဟုတ် ပဋိပက္ခများကို ရှောင်လွှဲလိုခြင်းတို့ကြောင့် မိမိစိတ်ထဲက သဘောမတူသော်လည်း “ဟုတ်ကဲ့” ဟု လွယ်လွယ်ကူကူ လက်ခံတတ်ကြပါတယ်။ သို့သော် ဆရာကြီး အောင်သင်း ကဲ့သို့သော ပညာရှင်ကြီးများက လူငယ်များကို အဓိက လမ်းညွှန်လေ့ရှိသည်မှာ—”မဟုတ်တာကို မဟုတ်ဘူး၊ မမှန်တာကို မဟုတ်ဘူးလို့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ငြင်းဆိုရဲတဲ့ သတ္တိ (နှုတ်ထွက်စကား) ရှိဖို့ လိုအပ်မှာ” ဖြစ်ပါတယ်။

“မဟုတ်ဘူး” ဟု မပြောရဲခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရား ကျဆင်းခြင်းနှင့် လမ်းမှားသို့ ရောက်ရှိခြင်းရဲ့ အစပျိုးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အဘယ်ကြောင့် မဟုတ်ဘူးဟု ငြင်းတတ်ရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် မည်သို့ လေ့ကျင့်ရမည်ကို အောက်ပါအတိုင်း အသေးစိတ် လေ့လာနိုင်ပါတယ်။

 အားနာခြင်းနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကို မလဲလှယ်ပါနဲ့

မြန်မာလူမျိုးများဟာ “အားနာတတ်ခြင်း” ကို အကောင်းမြင်လေ့ရှိသော်လည်း နေရာတကာ အားနာနေခြင်းသည် ကိုယ့်ဘဝကို ဒုက္ခပေးနိုင်သည်။ မကောင်းမှုတစ်ခု၊ မမှန်ကန်သည့် လုပ်ရပ်တစ်ခုတွင် သူငယ်ချင်းချင်း အားနာ၍၊ လူကြီးမိဘမို့ အားနာ၍ လိုက်လုပ်မိရာက ဘဝပျက်သွားကြသူများစွာ ရှိပြီး မှန်ကန်သည့် အရာအတွက် ရပ်တည်ရာတွင် အားနာခြင်းထက် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် သမာဓိက ပို၍ အရေးကြီးပါတယ်။

အများညီတိုင်း မမှားစေနှင့် (ဝေဖန်ပိုင်းခြားဉာဏ် ရှိပါ)

ဆရာကြီး အောင်သင်းရဲ့ ဟောပြောချက်များတွင် လူငယ်များကို စာဖတ်ရန်နှင့် တွေးခေါ်မြော်မြင်ဉာဏ် ရှိရန် အမြဲတိုက်တွန်းလေ့ရှိသည်။ လူအများစုက မှားယွင်းသည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်း သွားနေကြသော်လည်း မိမိက ထိုအရာသည် မဟုတ်မှန်ကြောင်း သိမြင်လျှင် အများနောက်သို့ မျက်စိမှိတ် လိုက်မသွားဘဲ “ဒီလမ်းကတော့ မဟုတ်ဘူး” ဟု တစ်ယောက်တည်းဖြစ်စေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လမ်းခွဲထွက်ရဲရပါမည်။

မိမိကိုယ်ကို လေးစားမှု (Self-Respect) တည်ဆောက်ခြင်း

မဟုတ်ဘူးဟု ငြင်းဆိုခြင်းသည် တစ်ဖက်လူကို ရန်လိုခြင်း သို့မဟုတ် မလေးစားခြင်း မဟုတ်ပါ။ မိမိကိုယ်ကို လေးစားမှု (Self-Respect) နှင့် မိမိ၏ စည်းဘောင် (Boundaries) ကို သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မိမိမလုပ်နိုင်သည့်အရာ၊ မိမိဝါသနာမပါသည့်အရာ သို့မဟုတ် မိမိအတွက် အကျိုးမရှိသည့် ကိစ္စရပ်များကို ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် မိမိ၏ အချိန်နှင့် တန်ဖိုးကို မြှင့်တင်ရာရောက်ပါသည်။

မဟုတ်ဘူးလို့ ယဉ်ကျေးပြတ်သားစွာ ဘယ်လိုပြောမလဲ

• “မဟုတ်ဘူး” ဟု ငြင်းဆိုရာတွင် ရိုင်းစိုင်းရန် မလိုပါ။ ယဉ်ကျေးသော်လည်း ပြတ်သားသည့် နှုတ်ထွက်စကားများဖြင့် လေ့ကျင့်ပြောဆိုနိုင်ပါတယ်။

• “အခုလို ဖိတ်ခေါ်၊သတိရပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဘက်က လက်ရှိမှာတော့ ဒါကို မလုပ်နိုင် (မအား) သေးလို့ ခွင့်လွှတ်ပါဗျာ။”

• “ဒီကိစ္စက ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ မူဝါဒ၊လမ်းစဉ်နဲ့ မကိုက်ညီလို့ ဒီတစ်ကြိမ်တော့ ကျော်လိုက်ပါရစေ။”

• “မင်းပြောတာကို နားလည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါက မဟုတ်ဘူး/မမှန်ဘူးလို့ ကျွန်တော် မြင်ပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်အနေဖြင့်

လောကတွင် “ဟုတ်ကဲ့” ဟု ပြောတတ်ရန်ထက် “မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောသင့်သည့်အချိန်တွင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ငြင်းဆိုတတ်ရန်က ပို၍ ခက်ခဲပြီး ပို၍လည်း တန်ဖိုးရှိပါသည်။ ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော လူ့ဘောင်အဖွဲ့အစည်းနှင့် စိတ်ချမ်းသာစရာ ကိုယ်ပိုင်ဘဝကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် မဟုတ်တာကို “မဟုတ်ဘူး” ဟု ငြင်းပယ်ရဲသည့် သတ္တိကို ယနေ့မှစ၍ မွေးမြူလေ့ကျင့်ကြပါစို့။

သတိပေးချက်: ဤဘလော့ဂ်သည် Grace Win ၏ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အသိပညာပေး အစီအစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဖော်ပြထားသော အကြောင်းအရာများသည် ပညာပေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသမှုကို အစားထိုးရန် မရည်ရွယ်ပါ။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများအတွက် ကျွမ်းကျင်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။