ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းကနေ ၂၀၂၇ ခုနှစ်အတွင်းမှာ အားကောင်းတဲ့ အယ်လ်နီညို (Strong El Niño) ဒါမှမဟုတ် စူပါအယ်လ်နီညို (Super El Niño) ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအီကွေတာအနီး ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန် ပုံမှန်ထက်မြင့်တက်လာတာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ရာသီဥတုပုံစံတွေကို သက်ရောက်မှုရှိစေပါတယ် ။
အားကောင်းတဲ့ စူပါအယ်လ်နီညို (Super El Niño)ဟာ ၂၀၂၆ မေလ နဲ့ ဇူလိုင် လတွေမှာ ရာခိုင်နှုန်း (၈၀) အထိဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး ၂၀၂၆ ဒီဇင်ဘာလ ကနေ ၂၀၂၇ ဖေဖော်ဝါရီလ တွေမှာ (၉၀)ဆယ်ရာခိုင်နှုန်း အထိဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်နေတဲ့ နိုင်ငံဟာ မုတ်သုံရာသီဥတု ဖြစ်ပြီး အယ်နီညို ဖြစ်စဉ်ရဲ့သက်ရောက်မှုကို ပြင်းထန်စွာခံရလေ့ရှိတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
အယ်နီညိုဖြစ်ရင်ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ?
အားကောင်းတဲ့စူပါအယ်လ်နီညို (Super El Niño) ဟာဖြစ်နိုင်ချေများပြားနေပြီး အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း၊ အဆိုးရွားဆုံးရာသီဥတု၊ ကပ်ဘေးရောဂါများ၊ ရေရှားပါးမူများဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုစောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကခန့်မှန်းထားပါတယ်။
အယ်နီညိုဖြစ်လာရင် အပူချိန် လွန်ကဲတက်လာကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုနဲ့ ကလေးငယ်တွေမှာ အပူလျှပ်ခြင်း (Heat stroke) ကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားလာတတ်ပါတယ်။
အယ်နီညိုဟာ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်တာဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေးနဲ့မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလဲ ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာလည်း မိုးရွာသွန်းမှု လျော့နည်းလာတာကြောင့် ဆန်၊ ပဲ၊ နှမ်းနဲ့ အခြားသီးနှံတွေရဲ့ အထွက်နှုန်းကျဆင်းနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း တိရစ္ဆာန်တွေအပူဒဏ်ခံရခြင်းနဲ့ သောက်သုံးရေရှားပါးခြင်းတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
ပြောင်းလဲသွားတဲ့ရာသီဥတုအခြေအနေကြောင့် ခြင်ပေါက်ပွားမှုပုံစံတွေပြောင်းလဲလာပြီး သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါနဲ့ အခြားခြင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တဲ့ကြောင့်ရောဂါတွေ တိုးပွားလာနိုင်ပါတယ်။
ရေရှားပါးမှုနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးတော့ ဖြစ်ပွားတတ်တဲ့ ရောဂါတွေအနေနဲ့ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေကို အသုံးပြုရခြင်းကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အစာအဆိပ်သင့်ခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်းရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။
ကြုံတွေ့လာရတဲ့အခါ ဘယ်လို နေထိုင်ကြမလဲ?
အပူဒဏ်တွေ ကြောင့် ရေများများ သောက်သင့်ပါတယ်၊ နံနက် ၁၁ နာရီမှ မွန်းလွဲ ၃ နာရီအတွင်း နေပူထဲ အချိန်ကြာမြင့်စွာမနေပါနဲ့၊ ဒါ့အပြင်ရေကိုကျိုချက်ပြီး သောက်သုံးဖို့လဲ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ထို့အပြင် လက်ဆေးတဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းကို လိုက်နာပါ။ အစားအစာကို သန့်ရှင်းစွာပြင်ဆင်စားသုံးပါ။
ကြုံတွေ့လာရပါကလည်း ဌာနဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များကို စောင့်ကြည့်ပါ – မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်များကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ထားပါ ။
သတိပေးချက်: ဤဘလော့ဂ်သည် Grace Win ၏ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အသိပညာပေး အစီအစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဖော်ပြထားသော အကြောင်းအရာများသည် ပညာပေး ရည်ရွယ်ချက်အတွက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း သို့မဟုတ် ကုသမှုကို အစားထိုးရန် မရည်ရွယ်ပါ။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများအတွက် ကျွမ်းကျင်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။